การดูแลผู้สูงอายุในช่วงโควิด-19

อาการของโรคโควิด-19 (Covid-19)

อาการของโรคโควิด-19 เกิดจากเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 เป็นโรคติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลัน ส่วนมากเริ่มมีอาการหลังการได้รับเชื้อ 2-7 วันโดยมีลักษณะทางอาการดังต่อไปนี้:

สารบัญเนื้อหา

ลักษณะทางอาการของโควิด-19

  • มีไข้ (อุณหภูมิกายวัดทางปากตั้งแต่ 37.5 องศาเซลเซียสขึ้นไป ผู้สูงอายุที่เปราะบางอาจใช้เกณฑ์ 37.2 องศาเซลเซียส แต่โดยทั่วไปมักวัดอุณหภูมิด้วยเทอร์โมมิเตอร์แบบดิจิทัลทางช่องหูใช้เกณฑ์ 38 องศาเซลเซียสหรือบริเวณหน้าผาก ใช้เกณฑ์ 37.2 องศาเซลเซียส อย่างไรก็ตามอาจไม่มีไข้ได้ครึ่งหนึ่งในคนที่ติดเชื้อในช่วงแรก)
  • อาการระบบทางเดินหายใจ เช่น ไอ เจ็บคอ มีเสมหะ หอบเหนื่อย
  • อ่อนเพลีย ปวดศีรษะหรือปวดเมื่อยตามตัว
  • ส่วนใหญ่มีอาการเพียงเล็กน้อย ร้อยละ 80 หายได้เอง
  • ส่วนน้อยต้องรับไว้รักษาตัวในไอซียู ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจร้อยละ 2-3 และเสียชีวิตร้อยละ 1-2
  • ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีโรคร่วม เช่น โรคหัวใจ โรคเบาหวาน โรคปอด เป็นกลุ่มเสี่ยงชองโรคโควิด-19 ที่จะมีอาการรุนแรงกว่าโดยที่ร้อยละ 10-30 อาจต้องรับไว้รักษาตัวในไอซียู อัตราการเสียชีวิต ร้อยละ 4-11 ในผู้ที่อายุ 65-84 ปี และร้อยละ 10-27 ในผู้ที่อายุ 85 ปีขึ้นไป

ผู้สูงอายุอาจมีอาการที่ไม่ตรงไปตรงมาเมื่อมีความเจ็บป่วยจากโควิด-19 ข้อสังเกตุคือ

  1. อ่อนเพลีย
  2. ซึมลง
  3. สับสนเฉียบพลัน
  4. เบื่ออาหาร หรือรับอาหารทางสายยางไม่ได้
  5. ความสามารถในการช่วยเหลือตัวเองลดลงอย่างรวดเร็ว

การดูแลสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุในช่วงระบาดของโรคโควิด-19

corona virus protection
  1. หลีกเลี่ยงการเดินทางไปในสถานที่ที่มีคนแออัด รักษาระยะห่าง (social distancing) จากผู้ที่ติดเชื้อ 2 เมตร หรือราว 2 ช่วงแขน
  2. ดูแลสุขภาพให้แข็งแรง รับประทานยาประจำตัวอย่างสม่ำเสมอ และใช้หลักปฏิบัติ 4 อ. คือ อาหาร ออกกำลังกาย เอนกายพักผ่อน ออกห่างสังคมที่แออัด
  3. ปิดปาก และ จมูกเวลาไอหรือจาม
  4. สวมหน้ากากอนามัยในกรณีที่มีอาการไข้หวัด ไอ จาม อยู่ในที่ๆมีคนแออัด หรือ ไปโรงพยาบาลและสถานที่เสี่ยงหรือใกล้ชิดผู้ที่เสี่ยง
  5. ไม่เอามือมาสัมผัสหน้า จมูก ปาก
  6. ทำความสะอาดมือบ่อยๆโดย ล้างมือด้วยสบู่ อย่างน้อยฟอกให้ทั่วมือเป็นเวลา 20 วินาที โดยเฉพาะตามง่ามมือ ซอกเล็บและเส้นลายมือที่มักจะฟอกไม่สะอาด และทำให้มือแห้ง 10 วินาที
  7. อาจใช้แอลกอฮอล์เจล ที่มีแอลกอฮอล์ 70% โดยควรสังเกตวันหมดอายุ และหากเปิดทิ้งไว้นาน แอลกอฮอล์จะระเหยทำให้เปอร์เซ็นต์แอลกอฮอล์ลดลงได้
  8. ทำความสะอาดอุปกรณ์เครื่องใช้ในบ้านให้บ่อยขึ้น เนื่องจากเชื้อไวรัสอยู่บนพื้นผิวได้นานหลายวัน
  9.  ผ่อนคลายความเครียด
  10. หากควบคุมโรคประจำตัวได้ดี อาจขออนุญาตแพทย์ที่ดูแล รับยาและเลื่อนนัดหมายให้นานกว่าปกติ ลดการไปโรงพยาบาล

การใช้สื่อและข้อมูลข่าวสารสำหรับโควิด-19

  • รับข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือได้
  • ไม่แชร์ โพสต์ ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง
  • ลดการเสพข้อมูล
  • ส่งความรู้สึกที่ดี ช่วยเหลือดูแลกันในสังคม มากกว่าการวิพากษ์วิจารณ์กล่าวโทษหาคนผิดในสังคมออนไลน์

ถ้ารู้สึกป่วยและต้องสงสัยว่ามาจากไวรัสโควิด-19

  • รีบไปพบแพทย์ หรือโทรสายด่วนกรมควบคุมโรค 1422
  • แยกตัวจากผู้อื่น
  • หากมีไข้ที่เกิดจากโควิด-19 ไม่ควรใช้ยา ibuprofen (ไอบูโพรเฟ่น) ในการลดไข้ ให้ใช้พาราเซตามอล
  • ระวังการหกล้ม สับสน กินได้น้อย

โควิด-19 กับผู้ป่วยสมองเสื่อม

oldies happy

ภาวะสมองเสื่อมไม่ได้สัมพันธ์กับโควิด-19 โดยตรง แต่อาจส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยสมองเสื่อม ดังนี้:

1. ผลของการจัดสภาพแวดล้อมให้แยกห่างจากผู้อื่น

  • รู้สึกไม่ปลอดภัย
  • เหงา เบื่อ
  • นอนไม่หลับ
  • วิตกกังวล
  • หงุดหงิด ก้าวร้าว

2. ผลจากการติดเชื้อโควิด-19 โดยตรง

  • กังวล
  • กระสับ กระส่าย
  • ซึม
  • ความสามารถในการประกอบกิจวัตรช่วยเหลือตนเองถดถอยลง
  • กินไม่ได้

3. ผลต่อผู้ดูแลผู้ป่วยที่ติดเชื้อโควิด-19

  • เครียด วิตก กังวลทั้งต่อสุขภาพของตนเองและสุขภาพของผู้ป่วย
  • แพนิค(วิตกมากเกินเหตุ)
  • เหนื่อยล้า หมดไฟ(ฺBurn Out) รู้สึกขาดการช่วยเหลือ
  • เกิดประเด็นขัดแย้งกับผู้ป่วยมากขึ้น

การดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมในช่วงการระบาดของโรคโควิด 19

senior-with-good-care
  1. เฝ้าระวังอาการที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เช่น ซึมหรือไม่นอน เพ้อสับสน เห็นภาพหลอน เป็นต้น
  2. ผู้สูงอายุที่มีสมองเสื่อมอาจมีความสามารถในการดูแลความสะอาด สุขอนามัยส่วนตัวลดลง อาจจะหลงลืม
    การล้างมือ แนะนำให้มีป้ายเตือนให้ล้างมือไว้ภายในบริเวณอ่างล้างมือที่บ้าน และให้ผู้ดูแลช่วยสาธิตการล้างมือ
    ไปพร้อมกัน
  3. ทำความสะอาดอุปกรณ์ที่ผู้ป่วยหยิบจับบ่อย ๆ ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ เช่น แอลกอฮอล์ 70% เป็นต้น
  4. หลีกเลี่ยงการอยู่ในสถานที่ที่แออัดเพื่อป้องกันการติดเชื้อโควิด-19
  5. หากต้องจำกัดให้อยู่ในบ้าน ควรให้ได้ทำกิจกรรม งานอดิเรกต่างๆ และออกกำลังกาย
  6. วางแผนหาผู้ดูแลสำรองในกรณีผู้ดูแลเจ็บป่วย
  7. หากผู้ดูแล มีอาการสงสัยโรคโควิด-19 ควรแยกจากผู้ป่วยและเปลี่ยนผู้ดูแลได้ทันที
  8. หากอาการคงที่ อาจขออนุญาตแพทย์ที่ดูแล รับยาและเลื่อนนัดหมายให้นานกว่าปกติ เพื่อลดการไปโรงพยาบาลซึ่งอาจจะเสี่ยงติดเชื้อโควิด-19

ที่มาข้อมูล : ศูนย์วิทยาการเวชศาสตร์ผู้สูงอายุระดับชาติ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *